KUTU KUTU FEZLEKE Mİ?

“Ayakkabı kutusu” ile simgeleşen yolsuzluk iddiaları gündemde. Ayakkabı kutusu ve para sayma makinası, siyaset kurumuna kızgınlık ve reaksiyon ifadesi olma yolunda.
Yolsuzluk algısıyla olumsuzlanan bu iki eşyanın, eski masumiyetine kavuşması artık zor görünüyor. Bu sözcükler, yolsuzluk tarihinin alerjik deyimleri arasında yerini alacağa benziyor. Gelişmeler öylesine hızlı ki, bazı teknik konular bilgi kirliliği yüzünden kafa karıştıran düzeylere ulaşıyor. Söz konusu yolsuzluk iddialarıyla ilgili bazı bakanlar hakkındaki “fezleke” süreci, bu bağlamda kritik bir noktadır. Kamuoyunda, bu gelişmelerle birlikte kutu kutu fezlekeler Meclis’e gelecek algısı oluştu. 
 Yasama dilinde “fezleke” 

 Fezleke, bir yargı kararının ya da soruşturmanın özetine denir. İdari soruşturma kapsamında düzenlenen raporlara da fezleke adı verilmektedir. Yasama dilinde, “fezleke” daha çok milletvekillerinin suçlandıkları dosyayla ilgili yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasını isteyen talepleri ifade etmek üzere kullanılmaktadır. Başbakanlık kanalıyla Meclise iletilen istemlerle ilgili yürütülecek işlemlerde tereddüt yoktur. 
Bu tip fezlekelerin gideceği yer, sırasıyla, Anayasa ve Adalet komisyonlarından kurulu “Karma Komisyon” ve Genel Kuruldur. 
Meclis soruşturması yolu 

Başbakan ve bakanlar hakkındaki görevsel suçlamalarda ise, durum farklıdır. Normal şartlarda “Meclis soruşturması” yolu işletilir. 55 milletvekilinin ortaklaşa iradesiyle hazırlanacak Meclis soruşturması önergesi, eski ya da yeni bakanlar/başbakan hakkında göreviyle ilgili suçlama yapabilmenin formel nitelik taşıyan tek yöntemidir. En az 55 milletvekilinin imzasıyla sunulabilen Meclis soruşturması, Yüce Divan yargılamasına kadar gidebilecek uzun ince bir yolun başlangıç noktasını oluşturmaktadır. 1982 Anayasası öncesi, Meclis soruşturması, Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu’nun birleşik toplantısında ele alındığı için öncelikle “hazırlık komisyonu” aşamasından geçmekteydi. 1982 Anayasasıyla birlikte bu aşama kaldırılmış ancak, Meclis soruşturması istemi için gerekli milletvekili imzası sayısı, üye tam sayısının %10’una yani, 55’e yükseltilmiştir. Başka bir ifadeyle, eski/yeni hükümet üyeleri hakkında cezai sorumluluğu gerektiren bir konu varsa, yeter sayıda imza bulunduğu takdirde Meclis soruşturması yolu her zaman çalıştırılabilir. Kaldı ki, bunun için illa bir fezleke gelmesi de gerekmez. 

 Bilgiye sunma uygulaması 

Görevi başındaki ya da eski bakanlarla ilgili Anayasanın 100. Maddesine göre, Meclis soruşturması konusu olması gereken herhangi bir bilgi, belge, ihbar ya da mahkeme kararı, TBMM başkanlığına ulaştığında takip edilecek yolun ne olacağı konusunda Anayasa ve İçtüzükte yazılı bir kural bulunmamaktadır. Ancak, görevsel suçlamalarda bakanlık göreviyle ilgili getirilmiş anayasal bir korunak ya da özgün bir güvence niteliğindeki meclis soruşturması mekanizmasının işletilmesi dışında başka bir seçenek de bulunmamaktadır. Uygulamayla geliştirilen yol, fezlekeyi TBMM Genel Kurulunun bilgisine sunmaktan ibarettir. Meclis tutanaklarına yansıyan geçmiş örneklerde, Meclis Başkanının aracılığıyla, gelen dosya (ekler dahil) hakkında Meclise bilgi verilerek, dosya ve eklerinin konuya ilgi gösteren milletvekillerinin incelemesine açılması şeklinde olmaktadır. Milletvekilinin dosya üzerinde yapacağı incelemenin anlamı, meclis soruşturması önergesi hazırlama iradesine ya da hazırlanmış bir önergeye imza koyma takdirine dayanak sağlamaktır. Başka bir ifadeyle, bu tip bir fezlekenin meclis soruşturması verilmeden, öylece kalması da mümkündür.
  • PAYLAŞ
  • İzlenme : 4460